Vijf collectieve wooninitiatieven in Lelystad vieren dat zij hun gezamenlijke woondromen werkelijkheid kunnen laten worden in de Waterkop, een nieuwe woonwijk in stadsdeel Zuiderhage in Lelystad. Regiogroep CPO Flevoland is net zo verheugd als de particulieren die verenigd zijn in deze zogenoemde CPO’s. De akte die de notaris onlangs heeft afgegeven geeft de vijf CPO’s – die zij in opdracht van de verenigingen regisseren – allemaal een positie op de Waterkop.
Het doel van deze CPO’s is vooral om te onderzoeken hoe de invulling van het landschap, de leefomgeving en woonkwaliteit kan aansluiten op de wensen en behoeften van de toekomstige bewoners. Daarbij staat het voortdurend afstemmen van de plannen op de omgeving centraal.
Van begin tot eind betrokken
De initiatiefnemers kunnen nu aan de slag met de verdere uitwerkingsmogelijkheden van hun projecten. Voorzitter Jean-Paul Maduro van Regiogroep CPO Flevoland: “We zijn ongelooflijk blij voor alle toekomstige bewoners, want zij kunnen nu hun droom waarmaken en hun gezamenlijke wensen en behoeften realiseren. Ze zijn van begin tot eind betrokken bij de totstandkoming van hun nieuwe woonwijk en leefomgeving, met alle facetten die daarbij horen.” Daarbij gaat het niet alleen om het fysieke aspect, maar vooral ook om het sociale. Die twee zijn vanuit het perspectief van de inwoner onlosmakelijk met elkaar verbonden.”
Begeleiding door Regiegroep CPO
De initiatiefnemers van de CPO’s beschouwen de bestaande situatie van het gebied als een beschreven blad, waaraan zij met zorg en aandacht wonen willen toevoegen. Binnen dat kader nemen zij als opdrachtgever de leiding over hun eigen initiatief, met de wens om deelnemers en geïnteresseerden nauw te betrekken bij het proces. Daarbij laten zij zich intensief adviseren en begeleiden door de Regiegroep CPO, die over de expertise beschikt om participatieve ontwikkelprocessen te faciliteren en om gezamenlijke dromen om te vormen tot haalbare plannen met draagvlak bij ketenpartners. Want voor een succesvol CPO zijn realisme en uitvoerbaarheid minstens zo belangrijk als ambitie.
Regisseur Bernhard Hoekstra van Regiegroep CPO Flevoland: “Dit is eigenlijk de mooiste manier van participatie door inwoners op het gebied van woningbouw, precies zoals het vanuit de nieuwe Omgevingswet is bedoeld. In Lelystad en omgeving liggen nog veel meer kansen voor dit soort initiatieven.”
Gezamenlijke wensen
CPO staat voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. Een CPO bestaat uit meerdere particulieren die zich organiseren in een rechtspersoon, vaak in de vorm van een vereniging. De oprichting van deze rechtspersoon is noodzakelijk om woningbouw mogelijk te maken op een manier die aansluit bij hun gezamenlijke wensen en behoeften. CPO, zoals dat in de gemeente Lelystad wordt gehanteerd, is niet bedoeld voor architecten, (project)ontwikkelaars, vastgoedbeheerders of –investeerders. CPO is een middel dat wordt ingezet voor – en bijdraagt aan – het realiseren van de ‘woonambitie’. Daarmee dient CPO toegankelijk te zijn voor de inwoner die wil participeren en daaraan wil bijdragen.Omdat er veel komt kijken bij deze trajecten, begeleidt Regiegroep CPO Flevoland deze groepen tijdens het hele traject. Ze zijn de schakel tussen de CPO’s, de gemeente en andere betrokken experts en organisaties.
Natuurinclusieve leefomgeving
Stedenbouwkundig Supervisor Rashid Rashidi van Regiegroep CPO Flevoland: “Het plan van aanpak voor de Waterkop is om samen een echte natuurinclusieve leefomgeving te maken. Het gebied geeft namelijk volop kansen om maximaal in te zetten op een robuust ecologisch systeem, met een landschappelijk raamwerk, een sterk sociaal weefsel en een zorgvuldig met de omgeving verbonden recreatief routenetwerk. Met deze ingrediënten kan een gebied worden ontwikkeld met een woon-en leefklimaat waar de initiatiefnemers van de verschillende CPO’s naar opzoek zijn”. OKRA landschapsarchitecten is betrokken bij het ontwerp van de wijk en draagt bij aan het landschappelijk raamwerk en de ecologische inpassing.
Zuiderhage
De vijf CPO’s die het betreft geven met hun namen al aan waar zij willen gaan wonen: Loft aan het water, Loft aan de bosrand, Wonen aan de Vaart, Wonen aan de bosrand en Wonen in het bos. Zij kunnen nu hun woondromen verder gaan uitwerken. Het gaat in totaal om maximaal 145 wooneenheden. In het gebied Zuiderhage gaat het specifiek om het deel ‘Buurtschap 10a Buitenwaard’.
Initiatiefnemers Jaco Cossee en Marcel Tomasowa vertellen dat de toekomstige bewoners hier niet alleen willen wonen, maar inderdaad samen hun leefomgeving willen inrichten met respect voor de bestaande ecologie en natuur. “Ruimte, groen, privacy en gemeenschap staan centraal. Met veel plezier wonen wij al 54 jaar in Lelystad. Helaas zijn er geen woningen beschikbaar van het type dat wij zoeken, op een plek die aansluit bij de woon- en leefomgeving die wij voor ogen hebben. Daarom laten wij vrijstaande en geschakelde Lofts en Tiny Houses ontwikkelen; woningen die zich kenmerken door hun open plattegronden en ruime karakter. De kwaliteiten van het landschap behouden en collectieve voorzieningen met elkaar delen, dat is belangrijk.”
Divers wonen
Gemeente Lelystad heeft een bepaald aantal te bouwen woningen vastgesteld voor de komende jaren. Maar de gemeente heeft in de Woonvisie 2022-2027 ook aangegeven daarbij te gaan voor een zogenoemde Lelystadse mix: een mix van alle prijsklassen. In de woonvisie Lelystad staat hierover: ‘We bevorderen de differentiatie in doelgroepen en woningaanbod door met name in te zetten op het realiseren van huur- en koopwoningen die in een bepaald gebied ondervertegenwoordigd zijn: dus goedkope huur- en koopwoningen aanvullen met duurdere en andersom. We stellen onszelf meetbare doelstellingen in de planning en realisatie om deze differentiatie te kunnen waarborgen. We zoeken aansluiting bij bestaande wijken en voegen graag toe wat er nog niet is.’
Lelystadse mix
De Waterkop is een mooi voorbeeld van de Lelystadse mix: er worden niet alleen eengezinswoningen en woonobjecten voor alleenstaanden gerealiseerd, maar bijvoorbeeld ook meergezinswoningen – ook wel Kangoeroewoningen of generatiewoningen genoemd. “Bij CPO’s wordt vaak gedacht aan groepen senioren met een goed gevulde beurs die allen hetzelfde type woning ambiëren. Dat is in de praktijk niet het geval: bij de CPO’s die wij in Lelystad begeleiden komen allerlei typen huishoudens voorbij, precies zoals de Woonvisie van de gemeente het heeft bedoeld. Dat maakt het juist zo mooi”, aldus voorzitter Maduro. Hij vervolgt: “Wij zorgen er graag voor dat door middel van cocreatie en volledige participatie allerlei groepen mensen hun woning kunnen laten bouwen: van starters tot gezinnen, en van senioren tot meerdere generaties in één woning.”
Generatiewoning
Mevrouw Roeplal is één van de deelnemers die heel graag een generatiewoning willen realiseren. Zij geeft aan: “Ik heb er geen verstand van en wordt gelukkig bij de hand genomen om er een succes van te maken. Ik wens een woning waar ik kan zorgen voor mijn kinderen en kleinkinderen. En zij (in de toekomst) ook voor mij en mijn man.” Het realiseren van zo’n woning kan bijdragen aan het vergroten van het welbevinden en welzijn van de bewoners, met specifieke aandacht voor zorg. Mevrouw Roeplal: “Ik heb mijn hele loopbaan in de zorg gewerkt en ben in diezelfde sector nu als pensionado actief als vrijwilliger. Ik zie dagelijks wat er speelt en kan hierdoor bijdragen aan het voorbeeld dat het ook anders kan.”
Samenwerking
Om alle wensen zo optimaal mogelijk waar te maken, werkt Regiegroep CPO Flevoland voor de CPO’s in Lelystad graag samen met regionaal gewortelde partijen zoals gemeente Lelystad, Centrada en de provincie Flevoland. Ook werken ze graag samen met het Rijksvastgoedbedrijf, Staatsbosbeheer, Stichting SchOOL, Crowdbuilding, de Ambassadeurs van het Nationaal Park Nieuw Land, Waterschap Zuiderzeeland, landschapsarchitecten en andere partners die nauw verbonden zijn met de regio.
Maatschappelijke meerwaarde
“Het is erg fijn om te merken dat de manier waarop wij als CPO onze woondromen aanpakken, wordt erkend en gewaardeerd door de betrokken overheden en experts”, aldus initiatiefneemster Gezina Westhout. “We willen mensen bij elkaar brengen, zowel fysiek in de ruimte als digitaal: op een manier die bijdraagt aan het mentale, sociale en fysieke welzijn.” Digitale verbondenheid speelt een steeds grotere rol in het versterken van gemeenschapszin en onderlinge betrokkenheid, doordat het bewoners in staat stelt elkaar sneller te vinden, ideeën uit te wisselen en gezamenlijke initiatieven te organiseren, met als doel om ook in de fysieke leefomgeving meer ontmoeting, samenwerking en zorg voor elkaar te stimuleren. “Maatschappelijke meerwaarde zien we als kernwaarde in een buurt waar we onder begeleiding van de Regiegroep CPO kunnen toewerken naar een betekenisvol leven en waar we een samenleving voor iedereen kunnen realiseren.”
Met deze collectieve woonprojecten neemt Lelystad een voortrekkersrol in het ontwikkelen van nieuwe woonvormen die ruimte bieden aan initiatief, natuur en samenleven.
